مقالات تخصصی

وقتی روی یک محصول واژه «ارگانیک» نوشته می‌شود، آیا فقط به این معناست که در مزرعه از سم استفاده نشده است؟

خیر! محصول ارگانیک نتیجه یک نظام تولید مشخص و تحت نظارت است که از مدیریت خاک و انتخاب بذر تا کاشت، برداشت، فرآوری، نگهداری و عرضه را دربر می‌گیرد.

بنابراین «ارگانیک» صرفاً یک ویژگی ظاهری یا تبلیغاتی نیست؛ بلکه محصول باید براساس الزامات مشخص تولید و در صورت عرضه با ادعای ارگانیک، فرایند آن توسط نهاد گواهی‌کننده بررسی شود. USDA نیز ارگانیک را یک اصطلاح تعریف‌شده در برچسب‌گذاری می‌داند که رعایت الزامات آن باید تأیید شود.

وقتی مویز می‌خریم، معمولاً به طعم، تازگی و بافت آن توجه می‌کنیم. اما پشت هر محصول پرسش‌های دیگری هم وجود دارد: انگور چگونه پرورش یافته است؟ باغ با چه روشی مدیریت شده و مسیر تولید تا عرضه چقدر روشن است؟

با خشک‌شدن انگور، بخش زیادی از آب آن کاهش می‌یابد و قندهای طبیعی در حجم کوچک‌تری متمرکز می‌شوند. به همین دلیل، «بدون شکر افزوده» با «بدون قند» تفاوت دارد.

انگور خشک‌شده حاوی فیبر و ترکیبات فنولی نیز هست. مقدار این ترکیبات در انواع مختلف یکسان نیست.

ارگانیک‌بودن به شیوه تولید و رعایت الزامات مربوط به آن اشاره دارد. در نگاه آموزشی گوکرن نیز سلامت خاک، مدیریت منابع و نظارت بر مسیر تولید، بخشی از شناخت محصول هستند. راهنمای ارگانیک گوکرن

انتشار اولیه: مرداد 1401   |   آخرین بازبینی علمی و به‌روزرسانی: مهر ۱۴۰۵

کشاورزی ارگانیک در ایران فقط به روش تولید در مزرعه مربوط نیست؛ استاندارد و گواهی محصول، دسترسی کشاورزان به دانش فنی و بازار، و کیفیت داده‌های مربوط به این بخش نیز در شناخت آن نقش دارند. در این مقاله، ضمن مرور کوتاه اصول این شیوه، وضعیت آماری گزارش‌شده، الزامات گواهی و چالش‌های توسعهٔ آن در ایران را بررسی می‌کنیم.

ذرات پلاستیک فقط همان بطری، کیسه یا بسته‌بندی‌هایی نیستند که با چشم می‌بینیم. پلاستیک‌ها در اثر فرسایش و تجزیه فیزیکی می‌توانند به ذرات بسیار کوچکی تبدیل شوند که وارد آب، خاک، هوا و در نهایت زنجیره غذایی می‌شوند.

انتخاب غذا فقط بر سلامت ما اثر نمی‌گذارد؛ شیوه تولید آن نیز می‌تواند بر خاک، آب، تنوع زیستی و منابع طبیعی اثرگذار باشد.

کشاورزی ارگانیک با تکیه بر مدیریت خاک، تناوب زراعی، مواد آلی و محدودیت استفاده از بسیاری از نهاده‌های سنتزی تلاش می‌کند تولید غذا را با حفاظت بهتر از اکوسیستم همراه کند. به همین دلیل، در مطلب پیشین آبگینه نیز «مهربان‌تر بودن با محیط زیست» یکی از پایه‌های تولید محصولات ارگانیک معرفی شده بود.

پارنج چیست؟ آشنایی با غله کهن فریدن، خواص، ارزش غذایی و روش مصرف

اگر نام «پارنج» یا «پرنج» را برای نخستین بار می‌شنوید، احتمالاً اولین سؤال این است که پارنج چیست و چه تفاوتی با برنج، گندم و دیگر غلات دارد؟

پارنج برخلاف شباهت اسمی، نوعی برنج نیست. در منابع مجموعه گوکرن و آبگینه، این غله با نام علمی Triticum timopheevii معرفی شده است؛ گونه‌ای از جنس گندم که در گروه گندم‌های تتراپلوئید و پوسته‌دار قرار می‌گیرد. منابع گیاه‌شناسی معتبر نیز Triticum timopheevii را گونه‌ای پذیرفته‌شده از خانواده گندمیان می‌دانند و پراکنش طبیعی گروه آن را در بخش‌هایی از قفقاز، ترکیه، عراق و ایران گزارش کرده‌اند.

اما جذابیت پارنج فقط به کمیاب بودن آن محدود نمی‌شود. این غله بخشی از تنوع فراموش‌شده خانواده گندم است؛ تنوعی که امروزه دوباره برای پژوهشگران تغذیه، اصلاح نباتات، کشاورزی پایدار و حفاظت از ذخایر ژنتیکی اهمیت پیدا کرده است.

طبیعت برای بسیاری از آفات کشاورزی، دشمنان طبیعی دارد. کنترل بیولوژیک آفات با بهره‌گیری از حشرات مفید و میکروارگانیسم‌ها، به تنظیم جمعیت آفات کمک می‌کند و می‌تواند نیاز به مصرف آفت‌کش‌های شیمیایی را کاهش دهد؛ روشی سازگار با اصول کشاورزی پایدار و حفاظت از محیط زیست.

سیب سمیرم، چای لاهیجان، برنج فریدون‌کنار و گلابی نطنز؛ نام‌هایی که یادآور پیوند محصول با سرزمین زادگاهش هستند. اما چه چیزی باعث می‌شود یک محصول با خاستگاه خود شناخته شود؟ مفهوم «تک‌خاستگاه» یا Single Origin به منشأ مشخص محصول و قابلیت ردیابی آن اشاره دارد.

تغذیه مناسب در دوران کودکی نقش مهمی در رشد و عملکرد مغز دارد. اما آیا مصرف غذاهای ارگانیک نیز با حافظه و توانایی‌های ذهنی کودکان ارتباط دارد؟ پژوهشی روی کودکان شش کشور اروپایی، ارتباط جالبی میان مصرف این محصولات و برخی شاخص‌های عملکرد شناختی نشان داده است.

آیا می‌دانستید برخی ترکیبات موجود در گوجه‌فرنگی می‌توانند بر فعالیت پلاکت‌های خون تأثیر بگذارند؟ پژوهش‌ها نشان داده‌اند که عصاره استانداردشده گوجه‌فرنگی دارای ترکیباتی با اثرات ضدپلاکتی است. اما آیا این ویژگی به معنای جایگزین‌شدن گوجه‌فرنگی با داروی آسپرین است؟