کشاورزی ارگانیک، همساز با محیط زیست

🌱 سلامت زمین، سلامت انسان، بقای تمامی موجودات، کشاورزی پایدار

هم اکنون بیش از سه دهه از توجه جهانی به موضوع حفاظت محیط زیست و حدود دو دهه از مباحث پیرامون توسعه پایدار می گذرد. قبل از این ایام، در تمامی پروژه های توسعه، صرفاً دیدگاه اقتصادی و ایجاد در آمد و بازده اقتصادی بیشتر، مد نظر بود. لیکن در دهه ۱۹۷۰ میلادی این ذهنیت در افکار سیاست‌گذاران و برنامه ریزان توسعه مطرح گردید که این گونه روند رشد اقتصادی نهایتاً منجر به تخریب محیط زیست، نابرابری اجتماعی، کاهش منابع و… می شود و جبران این معضلات در دراز مدت موجب ضررهای فراوان اقتصادی خواهد شد.

کشاورزی ارگانیک در راستای توسعه پایدار کشاورزی بوده و به مجموعه ای از عملیات گفته می شود که با هدف کاهش مصرف نهاده های غیر طبیعی به اجرا در می آید و در آن مصرف کود و سموم شیمیائی، مواد نگهدارنده سنتز شده، داروهای شیمیائی، ارگانیسم های تولید شده به روش مهندسی ژنتیک و پساب ها کنار گذاشته می شود.

بررسی ها نشان می دهند که روند استقبال جهانی از کشاورزی ارگانیک امید بخش می باشد که از جمله دلایل آن می توان به افزایش نگرانی ها در مورد آلودگی منابع پایه، سلامت غذا، انسان و حیوانات و نیز توجه بیش تر به ارزش های طبیعت و مناظر طبیعی اشاره کرد.

گرچه در مزارع ارگانیک عملکرد محصول معمولا ۱۰ تا ۳۰ درصد (بسته به رقم، شرایط و اقلیم) کمتر از مزارع غیر ارگانیک است اما در صورت برنامه ریزی اصولی، میزان عملکرد، تولید و درآمد مزارع ارگانیک می تواند بیشتر از مزارع غیر ارگانیک باشد. علاوه بر این، در کشورهای توسعه یافته عواملی مانند آمادگی مصرف کنندگان برای خرید به قیمت بالاتر، پرداخت یارانه از سوی دولت و گسترش اکوتوریسم موجبات افزایش درآمد کشاورزی ارگانیک را فراهم می سازد. بررسی ها در کشورهای توسعه یافته نشان داده است که مصرف کنندگان حاضرند محصولات ارگانیک را به بهای ده تا چهل درصد بیشتر از محصولات غیر ارگانیک بخرند. امروزه تعداد زیادی از فروشگاه های زنجیره ای محصولات ارگانیک عرضه می کنند و بازار این محصولات رو به رونق بوده و تقاضای بالقوه بیش از عرضه است. انتظار می رود رشد تقاضا در آینده ادامه یابد و بنابراین کمبود عرضه محصولات ارگانیک این فرصت را برای کشورهای در حال توسعه به وجود می آورد که وارد بازار شوند و سهمی از آن را به خود اختصاص دهند.

کشاورزی پایدار و تاثیر آن بر زمین و اکوسیستم:

کشاورزان و تولید کنندگان محصولات ارگانیک چگونه می توانند محصولات خود را بارور کرده و با آفات، بیماری ها و علف های هرز مبارزه کنند؟

مواد ارگانیک باعث حفظ بافت و ساختار خاک گردیده و ظرفیت نگهداری آب را بالا می برند.

کشاورزان ارگانیک مواد ارگانیک خاک را با استفاده از گیاهان پوششی، کمپوست، اصلاح کننده های بیولوژیکی خاک و تولید گیاهان مقاوم به آفات و بیماری ها بالا می برند. تاکید کشاورزی ارگانیک بر تغذیه خوب گیاهان برای جلوگیری از شیوع آفات و بیماری ها است، با استفاده از گیاهان پوششی و تناوب کشت میزان ارتباطات اکولوژیکی در گیاه بالا می رود. کنترل علف های هرز با استفاده از گیاهان پوششی، آیش، چیدن دستی علف های هرز، استفاده از ابزار آلات مکانیکی و سوزاندن علف های هرز انجام می گیرد.

کشاورزان ارگانیک بر استفاده از جمعیت های حشرات مفید جهت مبارزه بیولوژیکی، ارگانیسم های خاک و پرندگان جهت کنترل حشرات تکیه دارند.